Conflicterende belangen

Bij de introductie van een nieuw systeem in de drinkwatervoorziening als dat van HWS/ Zero zijn complexe belangen betrokken van meerdere organisaties en instellingen, zoals die van de waterleidingbedrijven, van het Ministerie van VROM, van HWS, van mineraalwaterbedrijven en de consument.

Drinkwaterbedrijven zijn in Nederland monopolisten. Zij hebben geen belang bij bemoeienis van derde partijen in de drinkwatervoorziening. Zelfs de nog door het Kabinet Kok voorgestelde 'maatstaf concurrentie' is hun onwelgevallig.

Op basis van de gegevens van de RIWA rapporten kan worden vastgesteld dat drinkwaterbedrijven bij de beslissingen ten aanzien van de kwaliteit van het af te leveren drinkwater niet uitsluitend de volksgezondheid als leidraad nemen doch ook risico's afwegen tegen de benodigde investeringen, tegen de technische mogelijkheden en de financiële consequenties. Gesteld kan worden dat de keuze voor de voordelen van centrale zuivering met een leidinggebonden infrastructuur ten koste gaat van de mogelijkheid om garanties te geven voor de deugdelijkheid van het met het leidingsysteem af te leveren drinkwater.

HWS is een commerciële onderneming. Zoals evenwel moge blijken uit haar missiedocument is de drijfveer van het initiatief van HWS een gezondheidstechnische. HWS is van mening dat de consument op legitieme gronden overwegende bezwaren kan en mag hebben tegen de levering van water met eigenschappen die nadelig kunnen zijn voor de gezondheid. HWS meent dat de overheid ten onrechte de belangen van deze groep consumenten negeert. Op pogingen van HWS om samen met of op aanwijzingen van drinkwaterbedrijven een of meer alternatieven voor drinkwaterdistributie bij wijze van een strategisch ontwikkelingsproject op te zetten is van overheidszijde niet ingegaan. Het zonder meer aan de orde stellen de structurele tekortkomingen in de drinkwatervoorziening zou het verwijt kunnen opleveren dat daarbij geen alternatief wordt geboden zodat niemand daarmee geholpen wordt. Het beschikbaar stellen van wetenschappelijke informatie omtrent gebreken in het huidige drinkwatersysteem met het leveren van een aantoonbaar werkzaam alternatief blijft als laatste optie open. In de gesloten structuur van een monopolistische drinkwaterleverancier biedt deze route een opening om dynamische ontwikkelingen en noodzakelijke aanpassingen aan de gewijzigde omstandigheden te laten plaatsvinden.

De Nederlandse consument heeft in de eerste plaats belang bij deugdelijk drinkwater. Hij is sedert begin 1900 eraan gewend geraakt dat het drinkwater centraal wordt gezuiverd en doormiddel van een leidingstelsel thuis wordt afgeleverd. Daarvoor ging men (twee emmertjes) water halen bij een tappunt (pomp) waarvan men wist dat de kwaliteit deugdelijk was. Afstand doen van de verworvenheid van leidingwater kan men zich niet gemakkelijk voorstellen (voor consumenten die naar Spanje of Griekenland reizen is de consumptie uit de kraan direct taboe en uit flessen direct geaccepteerd en vanzelfsprekend). Net als bij de campagne tegen het roken moet de consument geïnformeerd worden met behoud van zijn eigen keuze vrijheid.