Gezondheid

Door het RIVM wordt in navolging van de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO) gezondheid gedefinieerd als 'een algemeen fysiek, psychisch en sociaal welbevinden en niet alleen de afwezigheid van ziekte of gebrek'

Indicatoren milieuverontreiniging De respons op milieuverontreiniging wordt niet alleen door de indicatoren 'ziekte' en 'sterfte', maar ook aan de hand van de volgende indicatoren bepaald:

1. functiestoornissen/ functievermindering: voordat sprake is van het optreden van klinisch waarneembare ziekte kunnen al veranderingen in de functie van orgaansystemen vastgesteld worden, bijvoorbeeld:
   
   -verminderde longfunctie
   -verminderde nierfunctie
   -hoge bloeddruk
   -veranderingen in de stofwisseling
   -veranderingen in het immuunsysteem
   De functiestoornis kan tijdelijk/ omkeerbaar zijn, doch ook geleidelijk toenemen bij blijvende of herhaalde blootstelling. Hierdoor kan op den duur blijvend functieverlies of manifestatie van ziekteverschijnselen zich voor gaan doen.

2. vroege risico indicatoren ('biomarkers'): de aanwezigheid van een verontreiniging (biomarker), of een stofwisselingsprodukt daarvan in een doelorgaan of een molecuulstructuur kan een vroege risico-indicator van 'effect' zijn nog voordat er sprake is van een functiestoornis of ziekte, bijvoorbeeld:
   - de aanwezigheid van benzo(a)pyreen op het DNA molecuul. De aanwezigheid van deze stof op het erfelijk materiaal is een teken dat niet alleen blootstelling heeft plaatsgevonden maar dat ook al een aantal beschermingsmechanismen gepasseerd zijn.

3. 'irritatie of hinder', zoals
   -irritatie van (oog)slijmvliezen
   -hoesten
   -hoofdpijn
   -misselijkheid
   -slaapstoornis
   
4. Er is een grote variatie in respons op blootstelling aan milieuverontreiniging. De ernstigste effecten zullen optreden wanneer alle determinanten van een individu ongunstig zijn, bijvoorbeeld:
   -geringe ontgiftigingscapaciteit
   -hoge gevoeligheid
   -geringe reserve capaciteit door ziekte
   -gelijktijdige blootstelling aan een infectiebron

5. Kwetsbare groepen zijn
   -kinderen
   -bejaarden
   -zwangere vrouwen
   -zieken
   -personen op locaties die extra belast zijn (wonen langs snelwegen door benzeenconcentraties; zie NRC 18 october 2002)
   -mensen waarvan het immuunsysteem is aangetast (mensen met kanker die een chemotherapie ondergaan, mensen die een orgaantransplantatie hebben ondergaan, mensen met HIV/AIDS)

6. De omstandigheid dat alle determinanten ongunstig zijn zal slechts bij een (klein) deel van de bevolking optreden. Dit betekent dat bij bepaalde hoge blootstellingen
   -sommige individuen zullen reageren met (meetbare) biologische of fysiologische veranderingen,
   -een beperkt deel van de blootgestelden zullen reageren met functieverlies, ziekte of vroegtijdig sterven

[Bron: Nationale Milieuverkenning 2]