Wie bepaalt wat goed voor mij is?
|
De consument is betrokken partij ('risico- nemer') bij de beslissing over de toelaatbaarheid van bepaalde risico's.
HWS meent dat de consument het recht heeft zelf te bepalen wat goed voor hem is, dat wil zeggen dat aan hem de keuze is welke risico's hij acceptabel vindt bij de consumptie van voeding en drank.
|
De overheid heeft in het Nationaal Milieubeleids Plan 1986-1990 de 'risicobenadering' geïntroduceerd voor de beoordeling van milieukwaliteit. Hierbij wordt - uitsluitend - uitgegaan van de 'kans op overlijden'. Andere risico's - zoals irritatie, hinder, functiestoornissen, functievermindering of functie verlies, schade aan het embryo - zijn in dit risicokenmerk niet vervat.
Voor de afzonderlijke stoffen en voor bronnen van straling zijn de maximaal toelaatbare risico- niveaus gesteld op 10 -6 per jaar als individueel sterfte risico (dit betekent een kans op overlijden ten gevolge van blootstelling gedurende één jaar aan een afzonderlijke stof van een op de miljoen).
HWS is van mening dat de consument als 'risico nemer' in de gelegenheid gesteld moet worden om kennis te nemen van de diverse risicokenmerken die ten aanzien van drinkwater met de daarbij behorende getalsnormen worden gehanteerd. Indien ten aanzien een of meer stoffen (al dan niet om technisch of financieel-economische redenen) afwijkende normen worden gehanteerd dan dient de consument hiervan op de hoogte te worden gesteld zodat hij zelf zijn keuze kan bepalen. Voorbeeld:
( ) 'Meer dan 20 jaar geleden is onderzoek gedaan in 20 monsters Limburgs drinkwater. De gehalten varieerden van 0,1 tot 20 Bq/l met een gemiddelde van 4,8 Bq/l. Uit de tabel is dan te berekenen dat een radonactiviteit van 4,8 Bq/l in drinkwater overeenkomt met een risico op kankersterfte van 6,5 x 10-5. Dat is 65x hoger dan het risico waarop de normstelling gebaseerd is en zou bijvoorbeeld voor chloroform een gehalte inhouden van 1.300 ug/l . Je moet er toch niet aan denken dat je dagelijks water met een dergelijk chloroformgehalte zou drinken'.
'Inmiddels blijkt uit recent onderzoek dat sommige Nederlandse drinkwaters inderdaad radongehalten van 5 a 10 Bq/l hebben, waar dus zelfs het risiconiveau van 10-4 wordt overschreden'. Drs G. Oskam, H2O (28) 1995, nr 4)
Hierdoor kan gesteld worden dat er in Nederland drinkwater uit grondwater wordt gedistribueerd, waarvan de gezondheidsrisico's groter zijn dan die door de chemische verontreiniging van oppervlaktewater worden veroorzaakt'
HWS staat een dynamisch proces van risicobepaling en risicobeheersing voor waarbij de individuele keuzevrijheid van consumenten dient te worden gerespecteerd. Adequate informatie vertrekking is hiervoor de basis en het uitgangspunt.
Overigens verschillen de risico's, verbonden aan eigenschappen van stoffen in leidingwater waardoor de gezondheid kan worden aangetast, met andere risico's onder meer door:
de monopoliepositie van de waterleidingbedrijven (ook in communicatief opzicht)
het niet met zintuigen kunnen waarnemen van de de risico's
het niet door de consument kunnen beïnvloeden van de risico's
verschillende gevoeligheid van blootgestelde individuen
Tijdhorizon risico's: vele jaren voordat schade aan de gezondheid zich openbaart
Soms terratogene werking: schade openbaart zich bij volgende generatie (voorbeeld: DES dochters)
